است . اگر فصول گم‌شدهء آن به ما مىرسيد ، از زبان و آداب و رسوم قوم گيلك بيشتر باخبر مىشديم . از كتاب تاريخ گيلان سيد ظهير الدين كه بگذريم ، نوبت به تاريخ گيلان عبد الفتاح مىرسد « 1 » . اين مرد نيز به نوبهء خود وقايع سالهاى 923 - 1038 را با قلمى ساده نوشته و بسيارى را كه ديگران توجهى به آن نكرده‌اند در كتاب خود آورده است . ديگر تاريخ خانى على بن شمس الدين بن حاجى حسين لاهجانى است « 2 » . كه وقايع ايامى را نوشته كه پرحادثه‌ترين زمانهاى گيلان بوده است . جزوات و رسايل زيادى در دوران قاجارى دربارهء استحكامات ، نهرها ، آبيارى و سرشمارى و ساير مطالب دربارهء گيلان تنظيم شده است كه شرح آنها در اين مقدمه نمىگنجد . چون بيش از صد سال از تاريخ چاپ كتاب گيلان عبد الفتاح گذشته است و نسخ چاپى آن همچون نسخهء خطى كمياب شده بود ، نگارنده بر آن شد كه آن را تجديد چاپ كند . با در دست داشتن متن چاپى و نسخهء خطى كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران و دو نسخهء خطى كتابخانهء ملى ملك ، متن را تنقيح و تصحيح كرد و پس از پنج سفر به صفحات فومن و گيلان بيه‌پس ، آن را براى چاپ آماده ساخت . با اجازهء جناب آقاى دكتر پرويز خانلرى رئيس محترم بنياد فرهنگ ايران ، قرار شد اين كتاب جزء انتشارات بنياد به چاپ برسد . از الطاف و مراحم ايشان و ساير كاركنان بنياد فرهنگ ايران قدردانى و سپاسگزارى مىنمايد . از يكايك خوانندگان تقاضا دارد از لغزشها و اشتباهاتى كه در متن چاپ شدهء كنونى است ، نگارنده را مطلع سازند و براى هميشه مرا مرهون احسان خود گردانند . منوچهر ستوده تهران - بيست و پنجم شهريورماه هزار و سيصد و چهل و نه

--> ( 1 ) - اين كتاب را برنهارد دارن از روى نسخهء نيكلاخانيكوف در سال 1274 قمرى چاپ كرد . كتاب حاضر تجديد چاپى از اين كتاب است . ( 2 ) - اين كتاب نيز در سال 1274 در پطرزبورگ چاپ شده است .